وقتی نوع کلی چیلر و ظرفیت موردنیاز پروژه مشخص میشود، یکی از سؤالهای مهم این است که چیلر اسکرو بهتر است یا اسکرال؟
هر دو فناوری در چیلرهای تراکمی استفاده میشوند، اما ساختار کمپرسور، نحوه کنترل ظرفیت، تعداد کمپرسورها، تعمیرپذیری، هزینه اولیه و شرایط مناسب استفاده از آنها با یکدیگر تفاوت دارد.
نکته مهم این است که نمیتوان گفت کمپرسور اسکرو همیشه بهتر از اسکرال است یا برعکس. انتخاب مناسب به ظرفیت پروژه، الگوی بار سرمایشی، ساعات بهرهبرداری، تعداد مدارهای تبرید، محدودیت بودجه و شرایط سرویس و نگهداری بستگی دارد.
اگر هنوز نوع و ظرفیت کلی چیلر مشخص نشده، ابتدا مقاله محاسبه ظرفیت چیلر را مطالعه کنید.
کمپرسور چیلر چه کاری انجام میدهد؟
کمپرسور یکی از اجزای اصلی سیکل تبرید تراکمی است.
مبرد پس از جذب گرما در اواپراتور، به شکل بخار کمفشار وارد کمپرسور میشود. کمپرسور فشار و دمای مبرد را افزایش میدهد تا مبرد بتواند در کندانسور گرمای خود را به محیط دفع کند.
نوع کمپرسور روی مواردی مانند:
- محدوده ظرفیت چیلر
- نحوه کنترل ظرفیت
- راندمان در بارهای مختلف
- سطح صدا و لرزش
- تعمیرپذیری
- هزینه اولیه
- نحوه سرویس دستگاه
تأثیر میگذارد.
دو نوع رایج در بسیاری از چیلرهای ساختمانی و تجاری، اسکرال و اسکرو هستند.
کمپرسور اسکرال چیست؟
کمپرسور Scroll از دو قطعه مارپیچی تشکیل میشود که یکی ثابت و دیگری حرکت مداری دارد.
مبرد بین این مارپیچها قرار میگیرد و با حرکت تدریجی به سمت مرکز، حجم فضای آن کاهش پیدا میکند و فشرده میشود.
ساختار اسکرال نسبتاً ساده است و قطعات متحرک کمتری نسبت به برخی انواع دیگر کمپرسور دارد.
به همین دلیل در تجهیزات سرمایشی متنوعی از جمله بعضی چیلرها، مینیچیلرها و سیستمهای تهویه استفاده میشود.
کمپرسور اسکرو چیست؟
کمپرسور Screw از روتورهای مارپیچی برای فشردهسازی مبرد استفاده میکند.
با چرخش روتورها، مبرد در فضای بین آنها محبوس شده و به تدریج به سمت خروجی حرکت میکند. کاهش حجم باعث افزایش فشار مبرد میشود.
کمپرسورهای اسکرو معمولاً در سیستمهایی با ظرفیت بالاتر نیز کاربرد گستردهای دارند و بسته به طراحی دستگاه میتوانند روشهای مختلفی برای کنترل ظرفیت داشته باشند.

تفاوت اصلی چیلر اسکرو و اسکرال چیست؟
یکی از مهمترین تفاوتها در ساختار کمپرسور و نحوه تأمین ظرفیت چیلر است.
در یک چیلر اسکرال ممکن است چند کمپرسور اسکرال بهصورت موازی در دستگاه نصب شده باشند.
کنترل ظرفیت در چنین سیستمی میتواند با روشن و خاموش شدن مرحلهای کمپرسورها انجام شود.
در چیلر اسکرو ممکن است یک یا چند کمپرسور با قابلیت تنظیم ظرفیت مورد استفاده قرار گیرد.
نوع کنترل ظرفیت به مدل دستگاه بستگی دارد و میتواند شامل روشهای مکانیکی یا کنترل دور باشد.
بنابراین مقایسه واقعی باید بر اساس طراحی کل چیلر انجام شود، نه فقط اسم کمپرسور.
چیلر اسکرال برای چه ظرفیتهایی مناسب است؟
چیلرهای اسکرال بیشتر در پروژههای کوچک و متوسط دیده میشوند، اما نباید یک مرز ظرفیت ثابت برای همه سازندگان تعیین کرد.
با استفاده از چند کمپرسور اسکرال موازی میتوان ظرفیت کلی دستگاه را افزایش داد.
به همین دلیل ممکن است یک چیلر دارای دو، چهار، شش یا تعداد بیشتری کمپرسور اسکرال باشد.
محدوده واقعی ظرفیت باید از مشخصات فنی هر سازنده بررسی شود.
چیلر اسکرو برای چه پروژههایی مناسب است؟
کمپرسور اسکرو معمولاً در چیلرهای با ظرفیت متوسط تا بالا بسیار مورد استفاده قرار میگیرد.
در پروژههایی که بار سرمایشی قابل توجه و ساعات کارکرد بالا وجود دارد، استفاده از چیلر اسکرو میتواند یکی از گزینههای اصلی بررسی باشد.
ساختمانهای بزرگ اداری، مراکز تجاری، هتلها، بیمارستانها و بعضی پروژههای صنعتی نمونههایی هستند که ممکن است چیلر اسکرو در آنها بررسی شود.
اما مقیاس پروژه بهتنهایی برای انتخاب کافی نیست.
چیلر اسکرو بهتر است یا اسکرال؟
پاسخ بستگی به پروژه دارد.
اگر پروژه ظرفیت پایینتر یا متوسط دارد و استفاده از چند کمپرسور مستقل میتواند مزیت ایجاد کند، اسکرال گزینه قابل توجهی است.
اگر ظرفیت پروژه بالاتر باشد و کنترل پیوستهتر ظرفیت یا استفاده از کمپرسور بزرگتر اهمیت داشته باشد، اسکرو میتواند گزینه مناسبتری باشد.
اما این یک قانون مطلق نیست.
مدل دستگاه، راندمان واقعی و شرایط کار باید بررسی شوند.
کنترل ظرفیت در چیلر اسکرال
یکی از ویژگیهای متداول چیلر اسکرال، استفاده از چند کمپرسور موازی است.
فرض کنید یک دستگاه دارای چهار کمپرسور باشد.
در بار پایین ممکن است تنها بخشی از کمپرسورها کار کنند و با افزایش بار، کمپرسورهای بیشتری وارد مدار شوند.
این روش Stage Control نامیده میشود.
تعداد مراحل کنترل به تعداد کمپرسورها و طراحی کنترل دستگاه بستگی دارد.
کنترل ظرفیت در چیلر اسکرو
در کمپرسور اسکرو امکان استفاده از روشهای متنوع کنترل ظرفیت وجود دارد.
برای مثال در بعضی طراحیها از Slide Valve استفاده میشود و در برخی سیستمها کنترل دور کمپرسور نیز میتواند وجود داشته باشد.
هدف این است که ظرفیت تولیدی دستگاه با بار واقعی پروژه هماهنگ شود.
نوع و محدوده Modulation باید از مشخصات فنی کمپرسور و چیلر بررسی شود.
عملکرد در بار جزئی؛ اسکرو بهتر است یا اسکرال؟
بخش قابل توجهی از ساعات کار یک چیلر در شرایط Part Load است، نه ظرفیت کامل.
بنابراین راندمان در بار جزئی اهمیت زیادی دارد.
در چیلر اسکرال چندکمپرسوره، خاموش شدن مرحلهای کمپرسورها میتواند ظرفیت را متناسب با بار کاهش دهد.
در چیلر اسکرو نیز سیستم کنترل ظرفیت میتواند عملکرد کمپرسور را با بار تطبیق دهد.
اینکه کدامیک در یک پروژه راندمان بهتری ارائه میکند، باید با بررسی اطلاعات واقعی دستگاه مانند عملکرد در بارهای 25، 50، 75 و 100 درصد مشخص شود.
پس قضاوت فقط بر اساس عبارت «اسکرو» یا «اسکرال» کافی نیست.

تعداد کمپرسورها چه اهمیتی دارد؟
یکی از تفاوتهای جذاب این دو ساختار، تعداد کمپرسورهاست.
در چیلر اسکرال معمولاً امکان استفاده از چند کمپرسور مستقل وجود دارد.
این موضوع میتواند یک مزیت عملیاتی ایجاد کند؛ زیرا اگر یکی از کمپرسورها از مدار خارج شود، بسته به طراحی ممکن است بقیه کمپرسورها همچنان بخشی از ظرفیت را تأمین کنند.
در چیلر دارای یک کمپرسور اصلی بزرگ، خرابی همان کمپرسور میتواند سهم بیشتری از ظرفیت دستگاه را از دسترس خارج کند.
البته طراحی مدارهای تبرید نیز در این موضوع بسیار مهم است.

آیا چیلر چندکمپرسوره مطمئنتر است؟
میتواند از نظر Redundancy مزیت داشته باشد، اما صرف تعداد بیشتر کمپرسورها تضمینکننده قابلیت اطمینان نیست.
کیفیت قطعات، طراحی کنترل، تعداد مدارهای تبرید، نگهداری و شرایط کار دستگاه همگی مؤثرند.
برای پروژههای حساس، بهتر است بررسی شود که در صورت خرابی یک کمپرسور یا مدار، چه میزان ظرفیت سرمایشی باقی میماند.
راندمان چیلر اسکرو بیشتر است یا اسکرال؟
نمیتوان برای همه دستگاهها پاسخ ثابت داد.
راندمان به موارد زیادی بستگی دارد:
- طراحی مبدلهای حرارتی
- نوع کمپرسور
- شرایط کندانس
- دمای آب خروجی
- دمای هوای محیط
- کنترل ظرفیت
- تعداد مدارها
- راندمان موتور
- تجهیزات کنترلی
به همین دلیل باید COP، EER و اطلاعات عملکرد در شرایط واقعی طراحی مقایسه شوند.
مصرف برق چیلر اسکرو بیشتر است یا اسکرال؟
توان نامی کمپرسور به تنهایی معیار مناسبی نیست.
دو چیلر با ظرفیت مشابه ممکن است در شرایط واقعی مصرف متفاوتی داشته باشند.
برای مقایسه مصرف باید موارد زیر مشخص باشد:
ظرفیت واقعی دستگاه، راندمان در Full Load و Part Load، شرایط محیطی و تعداد ساعات کار سالانه.
در پروژهای که چیلر بیشتر ساعات سال در بار 40 یا 50 درصد کار میکند، راندمان Part Load میتواند حتی مهمتر از عملکرد در ظرفیت کامل باشد.
چیلر اسکرو یا اسکرال برای ساختمان اداری؟
در ساختمانهای اداری متوسط، هر دو گزینه ممکن است قابل بررسی باشند.
اگر بار سرمایشی پروژه در محدودهای باشد که استفاده از چند کمپرسور اسکرال اقتصادی باشد، این سیستم میتواند گزینه مناسبی باشد.
با افزایش ظرفیت و ساعات بهرهبرداری ممکن است چیلر اسکرو نیز جذابتر شود.
برای انتخاب کل سیستم نیز مقاله بهترین سیستم سرمایشی ساختمان اداری را میتوانید ببینید.
چیلر اسکرو یا اسکرال برای مرکز تجاری؟
مراکز تجاری معمولاً بار سرمایشی قابل توجه و ساعات فعالیت نسبتاً طولانی دارند.
همچنین میزان حضور افراد و بار داخلی میتواند در طول روز تغییر زیادی داشته باشد.
در چنین پروژههایی انتخاب کمپرسور باید همراه با بررسی دقیق الگوی بار جزئی انجام شود.
ممکن است چیلر اسکرو یا سیستم چندکمپرسوره اسکرال هر دو قابل استفاده باشند و تصمیم نهایی به ظرفیت و طراحی دستگاه بستگی دارد.
برای پروژه صنعتی کدام بهتر است؟
در پروژه صنعتی باید قبل از هر تصمیمی مشخص شود سرمایش برای ساختمان است یا فرآیند تولید.
اگر فرآیند صنعتی به آب سرد مداوم با شرایط مشخص نیاز دارد، قابلیت کارکرد طولانیمدت، کنترل ظرفیت و قابلیت اطمینان اهمیت بسیار بیشتری پیدا میکنند.
در چنین پروژههایی انتخاب نباید بر اساس یک جدول عمومی انجام شود.
تعمیر کمپرسور اسکرو آسانتر است یا اسکرال؟
این موضوع یکی از تفاوتهای مهم این دو فناوری است.
بسیاری از کمپرسورهای اسکرال مورد استفاده در تجهیزات تهویه دارای ساختار Hermetic هستند.
در صورت خرابی جدی داخلی، در بسیاری از موارد کل کمپرسور تعویض میشود.
برخی کمپرسورهای اسکرو، بسته به نوع و سازنده، قابلیت سرویس و تعمیر تخصصی بیشتری دارند.
اما تعمیر کمپرسور اسکرو نیز ساده نیست و نیاز به تکنسین و تجهیزات تخصصی دارد.
هزینه تعمیر کدام بیشتر است؟
قیمت و هزینه تعمیر نمیتواند صرفاً بر اساس نوع کمپرسور تعیین شود.
یک کمپرسور اسکرو معمولاً تجهیز بزرگتر و پیچیدهتری است و خرابی آن میتواند هزینه بالایی ایجاد کند.
در مقابل، چیلر اسکرال ممکن است چند کمپرسور داشته باشد و هزینه تعویض یک کمپرسور بهصورت جداگانه مدیریت شود.
برای تصمیم اقتصادی بهتر است علاوه بر هزینه خرید، هزینه چرخه عمر دستگاه نیز بررسی شود.
سرویس چیلر اسکرو
در چیلر اسکرو مواردی مانند:
- وضعیت روغن
- فشارها و دماهای سیکل
- فیلتر روغن
- وضعیت کمپرسور
- سیستم کنترل ظرفیت
- مبدلها
- سنسورها
- تابلو برق
باید طبق برنامه سرویس دستگاه بررسی شوند.
جزئیات دقیق برنامه سرویس به مدل کمپرسور و دستورالعمل سازنده بستگی دارد.
سرویس چیلر اسکرال
در سیستم اسکرال نیز باید:
- فشار مبرد
- جریان مصرفی کمپرسورها
- عملکرد هر Stage
- کویل کندانسور
- فنها
- کنتاکتورها
- سنسورها
- سطح و شرایط مبرد
بررسی شوند.
وجود چند کمپرسور به این معنی نیست که سیستم نیاز کمتری به نگهداری دارد.
برای خدمات مرتبط، صفحه سرویس و نگهداری تجهیزات سرمایشی در دسترس است.
سطح صدا و لرزش
کمپرسور اسکرال به دلیل ساختار خود معمولاً عملکرد نرم و لرزش نسبتاً کمی دارد.
اما در یک چیلر چندکمپرسوره، تعداد کمپرسورها، فنها و نحوه نصب نیز بر صدای کل دستگاه اثر دارند.
کمپرسور اسکرو نیز در ظرفیتهای بالا میتواند عملکرد پایدار داشته باشد، ولی طراحی آکوستیک دستگاه و محل نصب مهم است.
بنابراین برای پروژه حساس به صدا باید Sound Data واقعی دستگاه بررسی شود.
فضای نصب
نوع کمپرسور به تنهایی تعیینکننده ابعاد چیلر نیست.
تعداد کمپرسورها، ابعاد اواپراتور، کندانسور، نوع هواخنک یا آبخنک بودن دستگاه و طراحی سازنده همگی روی اندازه دستگاه اثر میگذارند.
برای مثال یک چیلر اسکرال با تعداد زیادی کمپرسور ممکن است آرایش متفاوتی نسبت به دستگاه اسکرو داشته باشد.
چیلر هواخنک اسکرو بهتر است یا اسکرال؟
هر دو ساختار در چیلرهای هواخنک قابل استفادهاند.
انتخاب به ظرفیت، راندمان و شرایط پروژه بستگی دارد.
در پروژههای کوچکتر و متوسط، چیلرهای اسکرال بسیار رایج هستند.
در ظرفیتهای بالاتر نیز چیلر اسکرو هواخنک میتواند گزینه مهمی باشد.
اگر نوع کندانسور هنوز مشخص نیست، مقاله چیلر هواخنک یا آبخنک؟ را نیز ببینید.
آیا تعداد کمپرسور بیشتر همیشه بهتر است؟
خیر.
تعداد بیشتر کمپرسور میتواند مراحل کنترل ظرفیت و Redundancy ایجاد کند، اما تجهیزات الکتریکی، کنترل و اتصالات بیشتری نیز وارد سیستم میشوند.
کیفیت طراحی مهمتر از تعداد خام کمپرسورهاست.
انتخاب بر اساس ظرفیت نامی کافی است؟
خیر.
فرض کنید دو چیلر هر دو ظرفیت نامی مشابهی دارند.
یکی ممکن است در دمای محیط طراحی پروژه ظرفیت خود را بهتر حفظ کند یا در بار جزئی راندمان بالاتری داشته باشد.
بنابراین باید Performance Table دستگاه بررسی شود.
مطالعه مقاله محاسبه ظرفیت چیلر قبل از خرید کمک میکند ظرفیت واقعی پروژه بهتر مشخص شود.
مهمترین معیارهای انتخاب چیلر اسکرو یا اسکرال
هنگام مقایسه بهتر است فقط روی کمپرسور تمرکز نکنید.
موارد زیر نیز باید بررسی شوند:
ظرفیت واقعی دستگاه:
نه فقط ظرفیت اسمی.
راندمان Full Load:
عملکرد در بار کامل.
راندمان Part Load:
عملکرد در ساعات عادی بهرهبرداری.
تعداد مدارهای تبرید:
برای پایداری سیستم اهمیت دارد.
تعداد کمپرسورها:
روی Stage Control و Redundancy اثر میگذارد.
شرایط اقلیمی:
بهخصوص در چیلر هواخنک.
سطح صدا:
برای پروژههای نزدیک فضاهای مسکونی یا اداری.
هزینه نگهداری:
در طول عمر تجهیزات.
دسترسی به خدمات و قطعات:
برای بهرهبرداری بلندمدت.
جدول مقایسه چیلر اسکرو و اسکرال
| معیار | چیلر اسکرال | چیلر اسکرو |
|---|---|---|
| ساختار فشردهسازی | مارپیچهای Scroll | روتورهای مارپیچی Screw |
| محدوده متداول استفاده | پروژههای کوچک تا متوسط و برخی ظرفیتهای بالاتر | متوسط تا ظرفیتهای بالا |
| کنترل ظرفیت | معمولاً Stage با چند کمپرسور | Modulation یا Stage بسته به طراحی |
| تعداد کمپرسور | معمولاً چند کمپرسور | معمولاً تعداد کمتر با ظرفیت بالاتر |
| Redundancy | میتواند بالا باشد | وابسته به تعداد کمپرسور/مدار |
| تعمیر داخلی کمپرسور | در بسیاری از مدلها تعویض کامل | در برخی مدلها تعمیر تخصصی ممکن |
| پیچیدگی | نسبتاً ساده | بالاتر |
| سرمایه اولیه | وابسته به ظرفیت و سازنده | وابسته به ظرفیت و سازنده |
| مناسب بار جزئی | وابسته به Staging | وابسته به سیستم کنترل ظرفیت |
| انتخاب نهایی | بر اساس پروژه | بر اساس پروژه |
چه زمانی چیلر اسکرال گزینه مناسبتری است؟
چیلر اسکرال میتواند گزینه مناسبی باشد وقتی:
- ظرفیت پروژه در محدوده مناسب مدلهای اسکرال باشد
- کنترل مرحلهای ظرفیت مطلوب باشد
- وجود چند کمپرسور مستقل مزیت محسوب شود
- ساختار سادهتر مدنظر باشد
- پروژه کوچک یا متوسط باشد
البته مشخصات دستگاه واقعی همچنان باید بررسی شود.
چه زمانی چیلر اسکرو گزینه مناسبتری است؟
چیلر اسکرو میتواند گزینه مناسبی باشد وقتی:
- ظرفیت پروژه بالاتر است
- ساعات کارکرد دستگاه زیاد است
- Modulation ظرفیت اهمیت دارد
- پروژه تجاری یا صنعتی بزرگ است
- تحلیل اقتصادی و انرژی استفاده از اسکرو را توجیه میکند
آیا اسکرو از اسکرال عمر بیشتری دارد؟
نمیتوان چنین حکم کلی داد.
عمر کمپرسور به طراحی، کیفیت ساخت، تعداد استارت، شرایط کار، کیفیت نصب، مبرد، برق و سرویس دورهای وابسته است.
یک کمپرسور اسکرال که در شرایط صحیح کار میکند میتواند عمر مناسبی داشته باشد و یک کمپرسور اسکرو با نگهداری ضعیف نیز ممکن است زودتر دچار مشکل شود.
آیا میتوان فقط از روی قیمت تصمیم گرفت؟
خیر.
چیلر تجهیزی است که سالها در پروژه کار میکند.
اختلاف قیمت اولیه ممکن است در مقابل هزینه برق، تعمیرات و توقف سیستم طی سالهای بهرهبرداری اهمیت کمتری داشته باشد.
به همین دلیل بهتر است CAPEX و OPEX کنار یکدیگر بررسی شوند.
قبل از خرید چه اطلاعاتی آماده کنیم؟
برای انتخاب دقیقتر بهتر است اطلاعات زیر مشخص باشد:
- شهر پروژه
- نوع کاربری
- ظرفیت سرمایشی موردنیاز
- ساعات کار دستگاه
- نوع چیلر هواخنک یا آبخنک
- فضای نصب
- برق در دسترس
- حساسیت به صدا
- نیاز به Redundancy
- الگوی بار پروژه
اگر هنوز ظرفیت یا نوع دستگاه مشخص نیست، از صفحه محاسبات و بررسی فنی سیستمهای سرمایشی شروع کنید.
سوالات متداول درباره چیلر اسکرو و اسکرال
چیلر اسکرو بهتر است یا اسکرال؟
هیچکدام در تمام پروژهها بهتر نیستند. ظرفیت، ساعات کار، Part Load، هزینه و شرایط نگهداری باید بررسی شوند.
تفاوت اصلی کمپرسور اسکرو و اسکرال چیست؟
ساختار فشردهسازی آنها متفاوت است. اسکرال از مارپیچهای متحرک و ثابت و اسکرو از روتورهای مارپیچی استفاده میکند.
چیلر اسکرال برای پروژه بزرگ مناسب است؟
بسته به طراحی و تعداد کمپرسورها میتواند در ظرفیتهای مختلف عرضه شود، اما در ظرفیتهای بالاتر چیلر اسکرو نیز معمولاً وارد مقایسه میشود.
کدامیک مصرف برق کمتری دارد؟
نوع کمپرسور بهتنهایی تعیینکننده نیست. راندمان کل چیلر در شرایط واقعی و بار جزئی باید مقایسه شود.
کدام چیلر تعمیرپذیری بهتری دارد؟
بسیاری از کمپرسورهای اسکرال در صورت خرابی داخلی تعویض میشوند. برخی کمپرسورهای اسکرو قابلیت تعمیر تخصصی دارند، اما هزینه و پیچیدگی تعمیر آنها بیشتر است.
چیلر چند کمپرسوره بهتر است؟
وجود چند کمپرسور میتواند مزایایی مانند Stage Control و مقداری Redundancy ایجاد کند، اما کیفیت طراحی سیستم تعیینکننده است.
جمعبندی
انتخاب بین چیلر اسکرو و اسکرال نباید فقط بر اساس شهرت یک نوع کمپرسور یا ظرفیت اسمی دستگاه انجام شود.
چیلر اسکرال معمولاً از چند کمپرسور کوچکتر استفاده میکند و میتواند کنترل مرحلهای و Redundancy مناسبی ایجاد کند.
چیلر اسکرو در ظرفیتهای بالاتر و پروژههای با ساعات بهرهبرداری زیاد یکی از گزینههای مهم است و بسته به طراحی میتواند کنترل ظرفیت منعطفی ارائه دهد.
اما انتخاب نهایی باید با بررسی ظرفیت واقعی، Part Load، تعداد مدارها، مصرف انرژی، هزینه نگهداری و شرایط پروژه انجام شود.
برای مشاهده تجهیزات این حوزه میتوانید صفحه چیلر را بررسی کنید و اگر هنوز بین چند گزینه مردد هستید، از مشاوره انتخاب و خرید تجهیزات سرمایشی استفاده کنید.